Филология факультеті

Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік педагогикалық университеті

ФИЛОЛОГИЯ ФАКУЛЬТЕТІ

Факультет тарихы

1937 жылғы Қазақстанда мамандар даярлау жайлы Орталық партия комитетінің қаулысына сәйкес Республика астанасы Алматы мен кейбір облыс орталықтарында жоғары оқу орындары ашыла бастады. Осы қаулыға сәйкес  Қазақ ССР Халық комиссарлар кеңесінің 19 наурыз 1937 ж. № 203 қаулысы негізінде Шымкент мұғалімдер университеты ашылды. Алғаш тарих-филология деп аталған факультеттің 1-курсына 1937-38 оқу жылы тұңғыш рет 120 студент қабылданды. Олардың басым көпшілігі филологтар – қазақ тілі мен әдебиеті, орыс тілі мен әдебиеті мамандары болды. 1954 жылғы 7-шілдедегі Қазақстан Республикасы Министрлер Кеңесінің қаулысына байланысты бұрынғы екі жылдық мұғалімдер университеты педагогтік университет болып, мәртебесі жоғарылап қайта құрылды.

1965 жылы 12 шілдедегі жоғары және орта арнаулы Білім министрлігінің №881 бұйрығы негізінде сол уақытқа дейін тарих-филология факультеті аталып келген факультет жеке-жеке тарих және филология факультеттері болып  ашылды. Сөйтіп филолог мамандар даярлайтын факультеттің дербес тарихы, жаңа кезеңі басталды. Тарих-филология факультеті болып тұрған кездерде Р.Барлыбаев, Ж.Оспанова, Ә.Ибраев, Қ.Монтаев және тағы басқалар декандық қызмет атқарды.

1965 жылы өз алдына жеке бөлінген филология факультетінің алғашқы деканы болып тәжірибелі, білікті маман Рахым Барлыбаев сайланды.

1972-1977 жылдар арасында факультет деканы қызметін филология ғылымдарының кандидаты, доцент М.С.Бектұров атқарды. Факультеттің материалдық-техникалық базасы нығайды.

1977-1987 жылдары филология факультетіне филология ғылымдарының кандидаты, доцент Ә.Мұсақұлов басшылық етті.

1987-1990 жылдары филология ғылымының кандидаты, доцент К.Сыздықов факультет деканы болып қызмет атқарды.

1990-1999 жылдары факультетті филология ғылымдарының кандидаты, профессор О.Жұмашев басқарды.

1999-2002 жылдар аралығында факультет деканы педагогика ғылымдарының кандидаты, доцент Ө.Танабаев болды.

2002-2003 жылдар аралығында факультетті филология ғылымдарының кандидаты, доцент С.Бекмырза басқарды.

2003-2005 жылдар аралығында факультетті филология ғылымдарының кандидаты, доцент С.Ө.Таукеев басқарды.

2005-2012 оқу жылдар аралығында филология ғылымдарының кандидаты, доцент Т.Айнабекова басқарды.

2012-2014 оқу жылдары аралығында факультет ұжымын филология ғылымдарының кандидаты Қ.Сапарбаева басқарды.

2014-2015 оқу жылынан бастап университет құрылымына өзгерістер енгізу туралы 29.08.2014ж. күнгі №4-91 бұйрығына сәйкес филология ғылыми мектебі болып өзгертілді. Ғылыми мектептің директорының міндетін филология ғылымдарының кандидаты Э.Б.Оразбаева атқарды.

05.05.2015ж. күнінен бастап университет құрылымына өзгерістер енгізу туралы 05.05.2015ж. күнгі №4-32 бұйрығына сәйкес филология факультеті болып өзгертілді.

15.06.2015ж. күннен бастап филология ғылымдарының кандидаты Н.Ж.Нұрпейісов филология факультетінің деканы қызметін атқарды.

2017 жылдың қазан айында конкурс негізінде факультет деканы болып белгілі айтыскер ақын, филология ғылымдарының кандидаты А.Жаппарқұлова тағайындалды.

Қазіргі уақытта  Филология факультетінде «Қазақ тілі мен әдебиеті», «Орыс тілі мен әдебиеті», «Шетел тілдері» кафедралары бар.

         Факультет «Қазақ тілі мен әдебиеті», «Орыс тілі мен әдебиеті»,  «Қазақ тілінде оқытпайтын мектептердегі қазақ тілі мен әдебиеті», «Орыс тілінде оқытпайтын мектептердегі орыс тілі мен әдебиеті», «Шетел тілі: екі шетел тілі, «Филология қазақ тілі», «Аударма ісі» мамандықтары бойынша мамандар даярлайды.

         Бүгінде факультеттің профессор-оқытушылар құрамының жалпы саны – 57, оның ішінде ғылым докторлары мен профессорлары – 2, ғылым кандидаттары мен доценттер – 35, аға оқытушылар, ғылым магистрлері мен оқытушылар саны – 20 . 

Қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасы құрамында 21 оқытушы-профессор еңбек етеді.  Олардың ішінде 5 доцент; 12 ғылым кандидаты, аға оқытушы; 1 PhD: 3 магистр-оқытушы бар. Кафедраның ғылыми потенциалы 86 %.

Орыс тілі мен әдебиеті кафедрасында 15 оқытушы қызмет етеді, соның ішінде 2 филология ғылымдарының докторы – профессор Н. В. Дмитрюк және доцент В. Д. Нарожная, 8 ғылым кандидаты, доцент – У.К. Абдыханов,  А.К. Калжанова, О.А. Стычёва, Г.Б. Маханова, Г. К. Алтынбекова, Г. А. Темирбекова, М. К.  Пулатова, Е.С. Мезенцева, екі магистр –Г. Е. Исабекова,  Конкабаева Г.Б. кафедраның ғылыми әлеуеті - 87%.

Шетел тілдері кафедрасында 20 оқытушы қызмет атқарады, оның 6-ы ғылым кандидаты, 1 PhD докторы, 5 аға оқытушы, 8 магистр оқытушы бар.  Кафедраның ғылыми әлеуеті 50%. құрайды.

Факультеттің ұжымы білім беру сапасын жетілдіру мақсатында оқытудың инновациялық технологияларын пайдаланып, оқулықтар мен электронды оқулықтарды, оқу және оқу-әдістемелік құралдарды, пәндердің оқу-әдістемелік кешендерін дайындауды тиімді жүзеге асыруда. Факультетоқытушы-профессорлары алыс және жақын шетелдердегі, ҚР өтетін халықаралық және республикалық ғылыми-практикалық конференцияларға қатысып, баяндамалар жасайды.

         Филология факультетінің дамуына үлес қосып еңбек етіп келе жатқан Омар Б.Қ., Дмитрюк Н.В., Нарожная В.Д., Нұрпейісов Н.Ж, Абрамова Г.И., Алтынбеков Қ.С., Абдыханов У.К., Маханова Г.Б., Стычева О.А., Сандыбаева Н., Әділова Ш.Д., Мамыт А.А., Қайырбекова Ұ.Ж., Сапарбаева Қ.Ж., Жаппарқұлова А, Бегалиева Р., Сманова Ғ.Л., Қалжанова А.К., Абдуалиев Т.М., Пазылова А. сынды  оқытушы-профессорларды. ерекше атап өтуге болады.

 Оқытушы-профессорлар құрамы.

Факультет құрамындағы кафедраларда:

- 2 ғылым докторы, профессор (Дмитрюк Н.В., Нарожная Л.В.);

- 32 ғылым кандидаты мен доценттер қызмет атқарады.

- Олардың ішінде 3 -­ ЖОО-ның үздік оқытушысы (ф.ғ.д,профессор Дмитрюк Н.В., ф.ғ.к., доцент Сандыбаева Н.А., п.ғ.к., доцент Стычева О.А.);

- Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігінің стипендиаты (ф.ғ.д., профессор Н.В.Дмитрюк) бар.

Факультет оқытушыларының ғылыми-зерттеу жұмысы төмендегідей бағыттар бойынша жүзеге асырылады:

- оқу үдерісін ғылыми-әдістемелік қамтамасыз ету жөніндегі зерттеулер (оқулықтарды, оқу және оқу-әдістемелік құралдарды қалыптастыру және т.б.);

- студенттердің ғылыми жұмыстарына жетекшілік ету;

- Факультет оқытушыларының ҚР ҰҒА-мен, республиканың жоғары оқу орындарымен, сондай-ақ алыс және жақын шетелдердің университеттерімен ғылыми байланыстарын дамыту;

- ғылыми мектепте конференциялар өткізу жөніндегі ғылыми-ұйымдастыру жұмысы және оқытушылардың университеттан  тысқары әр түрлі дәрежедегі конференцияларға қатысуы;

           Факультет алыс және жақын шет елдердің жоғары оқу орындарымен, ғылыми орталықтарымен қарым-қатынас орнатқан. Қырғызстан, Өзбекстан, Германия, Чехия, Польша, Түркия, Испания, Әзірбайжан, Армения, Украина, Белоруссия унсиверситеттерімен, Ресей Ғылым Академиясының Тіл білімі университеты, Халықтар Достығы Ресей университетінің Шетел тілдері университеты,2 М.В.Ломоносов атындағы Москва мемлекеттік университеті жанындағы Экономика жоғары мектебі Мемлекеттік университеті, Оңтүстік Уральск мемлекеттік университеттерімен және ондағы ғылыми-зерттеу орталықтарымен мына бағытта жұмыс жүргізеді:

а) біліктілік жетілдіру

ә) ғылыми-зерттеу жүргізу;

б) ғылыми-зерттеу нәтижелерін жариялау;

        в) ғылыми конференциялар өткізу, т.б.

 

Филология факультеті төмендегі мамандықтар бойынша талапкерлер қабылдайды:

5В011700-Қазақ тілі мен әдебиеті (бакалавр - 4 жыл);

5В012100-Қазақ тілінде оқытпайтын мектептердегі қазақ тілі мен әдебиеті (бакалавр - 4 жыл);

5В020500-Филология (бакалавр - 4 жыл);

5В011800-Орыс тілі мен әдебиеті (бакалавр - 4 жыл);

5В012200-Орыс тілінде оқытпайтын мектептердегі орыс тілі мен әдебиеті (бакалавр - 4 жыл);

5В011900-Шетел тілі: екі шетел тілі (бакалавр - 4 жыл).

5В020700-Аударма ісі (бакалавр - 4 жыл).

 

 

 

Филология факультетінің деканы:                                               А.А.Жаппарқұлова